Pole w Luizjanie, które pochłonęło plan pięciokrotnie

W Richland Parish w Luizjanie pas pola uprawnego, godzinę drogi od najbliższej autostrady międzystanowej, zamienia się w jeden z największych komputerów, jakie kiedykolwiek zbudowano. 13 lipca Meta potwierdziła, że lokalizacja, którą nazywa Hyperion, będzie kosztować ponad 50 miliardów dolarów. Niespełna dwa lata temu ten sam projekt opisywano jako centrum danych za około 10 miliardów dolarów i o mocy 2 gigawatów. Dziś to kampus o mocy 5 gigawatów, którego cena wzrosła pięciokrotnie, choć beton ledwie zdążył stwardnieć.

To liczba jest tu wiadomością. Pojedynczy budynek, w którym trenuje się i uruchamia sztuczną inteligencję, kosztuje już więcej niż roczna produkcja średniej wielkości gospodarki narodowej, a powód ma mniej wspólnego z serwerami niż z umową, która sprowadziła go do Luizjany.

Co Meta rzeczywiście podała oficjalnie

Zmieniła się skala, nie tylko cena. Meta spodziewa się, że Hyperion osiągnie pobór mocy 2 gigawatów do 2030 roku, a pełne 5 gigawatów około 2032 roku, wobec projektu 2-gigawatowego ujawnionego w październiku, gdy spółka utworzyła joint venture o wartości 27 miliardów dolarów z firmą inwestycyjną Blue Owl Capital. W szczycie budowy firma liczy na ponad 5000 wykwalifikowanych pracowników na placu budowy, a po uruchomieniu obiektu na ponad 500 stałych stanowisk operacyjnych.

Te liczby przesuwają punkt odniesienia dla kosztu najnowocześniejszego obiektu AI. Gdy projekt przechodzi z 10 przez 27 do ponad 50 miliardów dolarów w niespełna dwa lata, każdy późniejszy kosztorys, jaki operator usłyszy od dostawcy albo od firmy chmurowej, należy czytać w świetle tej trajektorii, a nie zeszłorocznej broszury.

50 miliardów dolarów to konstrukcja podatkowa, a nie rachunek za sprzęt

Największą pozycją jest decyzja podatkowa. Pod koniec 2024 roku Luizjana uchwaliła ustawę zwalniającą centra danych zbudowane przed 2029 rokiem ze stanowego podatku od sprzedaży na 20 lat. Zwolnienie obejmuje serwery, agregaty chłodnicze i instalacje elektryczne, które stanowią większość wydatków na Hyperiona, a jedna z analiz wyceniła tę korzyść na około 3,3 miliarda dolarów; lokalny podatek od sprzedaży w wysokości 1 procent Meta nadal płaci. Bez tej zachęty wybór lokalizacji wygląda zupełnie inaczej.

Finansowanie to druga połowa mechanizmu. Duża część z 50 miliardów dolarów znajduje się w joint venture z Blue Owl, a nie we własnym bilansie Mety, przez co znaczną część kosztu i ryzyka biorą na siebie kredytodawcy z rynku kredytu prywatnego. Nagłówek należy do Mety, ale stojąca za nim struktura kapitału przypomina raczej lewarowany fundusz infrastrukturalny niż firmę kupującą własne komputery.

Dlaczego żadna europejska lokalizacja nie mogłaby tego wygrać

Europa nie może nawet stanąć do przetargu o taki projekt i to jest sedno sprawy dla tutejszych operatorów. W węzłach centrów danych wokół Frankfurtu, Londynu, Amsterdamu, Paryża i Dublina uzyskanie przyłącza do sieci, które udźwignie obciążenie rzędu kilku gigawatów, trwa około siedmiu do dziesięciu lat, a żaden europejski rząd nie oferuje 20-letniego zwolnienia z podatku od sprzedaży na skalę, jaką przyznała Luizjana. Kampus o mocy 5 gigawatów po prostu nie ma w Europie miejsca, w którym dałoby się go podłączyć w takim terminie.

Skutek jest cichy, ale trwały. Najbardziej zaawansowana moc obliczeniowa AI nadal trafia do garstki amerykańskich stanów, które konkurują ze sobą podatkami i energią. Europejskie firmy coraz częściej wynajmują więc swoją najważniejszą moc obliczeniową w centrach danych, o których lokalizacji nigdy nie zdecydują, wycenianą w dolarach i kształtowaną decyzjami zapadającymi w Baton Rouge, a nie w Brukseli. To pytanie o suwerenność przebrane za księgowość.

Co z tym zrobić

Zalecenie brzmi: proszę wyceniać lokalizację, a nie tylko moc obliczeniową. Gdy umowa chmurowa lub umowa na AI podaje Państwu stawkę, część tego, co Państwo płacą, odzwierciedla to, gdzie stoi centrum danych stojące za tą usługą, jakie zwolnienie podatkowe otrzymało i jak zostało sfinansowane. Proszę zapytać dostawców, gdzie fizycznie działają Państwa obciążenia, czy ta moc jest zakontraktowana, czy spekulacyjna, i jak bardzo Państwa koszty zależą od polityki podatkowej i energetycznej jednego kraju. Te odpowiedzi przesuwają dziś więcej budżetu niż wynik modelu na slajdzie sprzedażowym.

Wniosek: centrum danych za 50 miliardów dolarów nie dowodzi, że AI zdrożała; dowodzi, że najtańsze miejsce na jego budowę wyznaczają podatki i dostęp do sieci, a Europa nie jest dziś konkurencyjna w żadnym z tych dwóch obszarów. Właściciele, którzy to rozumieją, mogą się na to przygotować. Ci, którzy zakładają, że moc obliczeniowa to towar o tej samej cenie wszędzie, będą zaskoczeni przy następnym przedłużeniu umowy.

Czytaj dalej: Azure ma już drugiego dostawcę układów do AI  |  Czwarty gigant chmury staje się prawdopodobny