Het bedrag viel op een maandagochtend

De Europese Commissie maakte op 20 juli 2026 bekend dat zij AliExpress een boete van EUR 550 miljoen had opgelegd wegens schending van de digitaledienstenverordening. De bevinding van de Commissie luidt dat de marktplaats tekortschoot in haar verplichting om het risico op verspreiding van illegale, onveilige of nagemaakte producten zorgvuldig te beoordelen, en dat zij naliet doeltreffende maatregelen te nemen om dat risico te beperken.

Henna Virkkunen, de technologiechef van de Commissie, benoemde de schade in twee richtingen tegelijk. De situatie is "zeer gevaarlijk voor consumenten, oneerlijk voor bedrijven die zich wel aan de regels houden", zei zij. Die tweede zinsnede is precies wat de meeste berichtgeving oversloeg, en zij is wat telt voor iedereen die geld heeft uitgegeven aan de controlemaatregelen die een concurrent niet trof.

AliExpress noemde de boete onevenredig en liet weten het besluit zorgvuldig te bestuderen. Die reactie zet maanden van discussie op. Zij zet de klok die het besluit in gang heeft gezet niet stil.

De bevinding gaat over bezetting, niet over verwijderingen

Wie de bevindingen nauwkeurig leest, ziet een patroon dat eigenlijk niet over nagemaakte telefoonopladers gaat. De Commissie stelde vast dat AliExpress niet naar behoren had geëvalueerd of zij genoeg mensen had om de risico's te beoordelen, en dat zij de effectiviteit van haar eigen systeem voor het opsporen en verwijderen van illegale producten had overschat. Dat zijn bevindingen over hoe een onderneming zichzelf beschrijft.

De digitaledienstenverordening verplicht zeer grote platforms een risicobeoordeling op te stellen. Het is verleidelijk die verplichting te lezen als een papieren oefening, en het is even eenvoudig het document te schrijven in de zelfverzekerde toon die interne rapportage nu eenmaal beloont. De Commissie behandelt dat document nu als een toetsbare bewering. Als de beoordeling zegt dat het detectiesysteem werkt en het detectiesysteem werkt niet, dan is dat gat geen communicatieprobleem. Het is de inbreuk.

Dezelfde logica loopt door de rest van het besluit. Het verplichte merkautorisatiesysteem, opgezet om de verkoop van namaak te stoppen, bleek ineffectief en onderbezet, en werd moeiteloos omzeild door handelaren die namaak verkochten. Het sanctiebeleid was ineffectief, waardoor beboete verkopers gewoon illegale goederen bleven aanbieden. Illegale artikelen bleven wekenlang online staan. Stuk voor stuk zijn dat controlemaatregelen die op papier bestonden en niet van voldoende middelen waren voorzien om te werken.

Honderdtwintig, tweehonderd, vijfhonderdvijftig

Er zijn inmiddels drie boetes onder de digitaledienstenverordening opgelegd. X kreeg een boete van EUR 120 miljoen. Temu kreeg een boete van EUR 200 miljoen. AliExpress heeft een boete van EUR 550 miljoen gekregen. Het derde bedrag overtreft de eerste twee samen met ruime marge.

Het is verleidelijk die curve te lezen als een maatstaf voor hoeveel erger elke zaak was. Een bruikbaarder lezing is dat de Commissie naar boven bijstelt totdat de boete uitstijgt boven wat naleving zou hebben gekost. Een sanctie die onder de prijs blijft van het aannemen van moderatiepersoneel en het bouwen van handhavingsinstrumenten is eenvoudigweg een licentievergoeding, en elke financiële afdeling van een platform weet hoe zij een licentievergoeding moet doorrekenen. Een sanctie die daarboven uitkomt verandert de afweging tussen bouwen en betalen.

Voor exploitanten die ruim onder de drempel voor zeer grote platforms blijven, is de directe blootstelling beperkt. Het signaal is dat niet. Handhavingsprioriteiten die aan de bovenkant van de markt worden gesteld, worden het sjabloon voor waar nationale toezichthouders lager in de markt naar kijken, en de vragen die hier worden gesteld, laten zich moeiteloos vertalen naar elke onderneming die aanbiedingen, recensies of bijdragen van gebruikers van derden host.

Oktober is de deadline die er werkelijk toe doet

De boete is het zichtbare deel van het besluit en het minst ingrijpende. AliExpress moet uiterlijk 20 oktober herstelmaatregelen voorstellen. De Commissie beoordeelt in december of die maatregelen de onderneming in overeenstemming met de regels brengen. Het niet naleven van het niet-nalevingsbesluit kan leiden tot periodieke dwangsommen, die doorlopend oplopen in plaats van als een enkel bedrag te arriveren.

Die opbouw is de kern van de zaak. Een eenmalige boete valt op te vangen, te verantwoorden en achter u te laten. Periodieke dwangsommen niet, want zij stoppen pas als het onderliggende probleem is opgelost, wat betekent dat de onderneming het herstel daadwerkelijk moet bemensen in plaats van te twisten over de beoordeling ervan.

De Commissie liet ook weten dat zij in gesprek blijft met de onderneming om naleving van het besluit en van de digitaledienstenverordening in bredere zin te waarborgen. In gewone taal betekent dat: dit dossier blijft open. De EUR 550 miljoen is de toegangsprijs voor een toezichtsrelatie, geen uitweg eruit.

Wat u moet veranderen voor uw volgende risicobeoordeling

De eerste verandering is dat u ophoudt risicobeoordelingen in marketingtaal te schrijven. Als uw document stelt dat een detectiesysteem effectief is, moet iemand de meting kunnen overleggen die dat onderbouwt, inclusief het percentage gemiste gevallen. Waar u de meting niet hebt, schrijft u op dat u die niet hebt. Een eerlijk gat is verdedigbaar. Een overdrijving is nu een inbreukbevinding.

De tweede is dat u elke genoemde controlemaatregel koppelt aan een aantal mensen. De storing in het merkautorisatiesysteem was hier geen ontwerpfout, het was een bezettingsfout bij een goed ontworpen maatregel. Leg voor elke maatregel in uw nalevingsdocumentatie vast wie hem uitvoert, met hoeveel mensen dat gebeurt en welk volume zij werkelijk aankunnen. Klopt die rekensom niet, dan werkt de maatregel niet, en juist door dat op te schrijven wordt het gat zichtbaar voordat een toezichthouder het vindt.

De derde is dat u nagaat wat er gebeurt nadat u iemand hebt gesanctioneerd. De Commissie stelde vast dat gesanctioneerde verkopers illegale producten bleven verkopen, wat betekent dat de sanctie bestond maar de opvolging niet. Wat uw equivalent ook is, een geschorst account, een geschrapte leverancier of een gewaarschuwde gebruiker, toets of de sanctie een week later nog standhoudt. De meeste organisaties hebben dat nooit gecontroleerd.

Lees hierna: Brussel heeft zojuist een prijs op Googles zoekdata gezet  |  EU: verslavend ontwerp kan 6% van de omzet kosten